การออกแบบภาพลักษณ์ผลิตภัณฑ์ในพิธีฌาปนกิจของพุทธศาสนิกชนตามแนวทางแบบเศรษฐกิจสร้างสรรค์ กรณีศึกษา : วัดด่าน พระรามสาม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเกี่ยวกับความเชื่อในพิธีกรรมฌาปนกิจและวิถีการออกแบบตามแนวทางเศรษฐกิจ
สร้างสรรค์ เพื่อนำมาออกแบบภาพลักษณ์ผลิตภัณฑ์ในพิธีฌาปนกิจของพุทธศาสนิกชน มีวัตถุประสงค์ในการวิจัยไว้ 3 ประการ คือ
1) เพื่อศึกษาเกี่ยวกับความเชื่อในพิธีกรรมฌาปนกิจและวิถีการออกแบบตามแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์ 2) เพื่อออกแบบผลิตภัณฑ์
สำหรับงานฌาปนกิจในพุทธศาสนาตามแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์และประเมินความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญและ 3) เพื่อประเมิน
ความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาตามแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์โดยการจัดการสนทนาแบบกลุ่ม ผลจากการศึกษาพบว่า
ภาพลักษณ์ผลิตภัณฑ์ในพิธีฌาปนกิจที่มีความเหมาะสมในการนำมาออกแบบประกอบไปด้วย 1) หีบศพ 2) ฐานวางหีบศพ 3) โต๊ะหมู่
บูชา 4) เตียงรดน้ำศพ 5) ขาตั้งรูป 6) ที่ตั้งพวงหรีด 7) รูปภาพของผู้วายชนม์ 8) เครื่องประกอบพิธีกรรมอื่นๆ ซึ่งผลิตภัณฑ์ที่ใช้ใน
การประกอบพิธีกรรมเหล่านั้นยังคงรูปแบบเดิม โดยยึดแนวทางการออกแบบตามแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์พบว่าจากรูปแบบแนว
ทางการพัฒนาที่มีความสอดคล้องกับงานวิจัยครั้งนี้มาใช้ 3 แนวทาง เพื่อนามาพัฒนางานออกแบบในเบื้องต้นให้เป็นรูปธรรม ดังนี้
1) วิธีคิดแบบนอกกรอบและไม่ยึดติดรูปแบบเดิม 2) การผสมผสาน ศิลปวัฒนธรรม และ ประวัติศาสตร์ 3) การนำเทคโนโลยีมา
สนับสนุน สินค้าและการบริการตามแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์ แสดงถึงช่องว่างของการออกแบบและพัฒนาในตัวของอุปกรณ์
เหล่านี้ให้เหมาะสมกับสภาวะปัจจุบัน ซึ่งการนำแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์โดยผลการประเมิน 3 แบบแรกที่ได้คะแนนสูงสุด
ตามลำดับได้แก่ แบบที่ 9 มีค่าเฉลี่ย (x¯ = 4.09) แบบที่ 2 มีค่าเฉลี่ย (x¯ = 3.91) และแบบที่ 7 มีค่าเฉลี่ย (x¯ =3.82) มีความเหมาะสมที่จะนำไปออกแบบ (Sketch design) ในส่วนขององค์ประกอบอื่นหลังจากนั้น ประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญทั้ง 5 ท่าน
วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าเฉลี่ย (x¯ ) และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และมีค่าคะแนนดังต่อไปนี้ แบบที่ 1 มีค่าเฉลี่ย
(x¯ =4.16,S.D.=0.774) แบบที่ 2 มีค่าเฉลี่ย ( x¯ =4,S.D.= 0.765) และ แบบที่ 3 มีค่าเฉลี่ย ( x¯ =3.95,S.D. = 1.037) จากผลคะแนน
ดังกล่าว แบบที่ 1เหมาะสมที่จะนำไปผลิตจริงมากที่สุด โดยมีจุดเด่นที่สามารถนำไปใช้ได้กับหีบเปล่าราคาต่ำที่สุดเนื่องจากการ
ตกแต่งเป็นแบบฝาครอบแบบตัดทอนมาจากลายไทย และง่ายต่อการจัดเก็บ และโทนสีที่ใช้เป็นสีขาวและสีทองเป็นหลักทำให้ไม่มี
ความรู้สึกของความน่ากลัว แต่ยังคงไว้ซึ่งเอกลักษณ์ของพุทธศาสนพิธี


คําสําคัญ : การออกแบบภาพลักษณ์, เศรษฐกิจสร้างสรรค์, ผลิตภัณฑ์ในพิธีฌาปนกิจ,พุทธศาสนิกชน

Abstract

This research aims to study on their belief in cremation rituals and way of design guidelines for the
creative economy . Designed to bring the image of the product in the funeral ceremonies of Buddhists. The
purpose of research over 1) to learn about the beliefs , rituals, cremation and way of design guidelines for the
creative economy 2) to design products that are used in cremation in Buddhism according to the economic
activity and assess expert opinions and 3) to assess satisfaction in the products developed by the creative
economy by organizing discussion groups. Results of the study showed that the image of the product in the
ceremonial cremation are appropriate in the design consisted of 1) Caskets 2) Base coffin 3) Altar 4) Body bed 5)
Stand Figure 6) wreath stand 7) Image of the deceased 8) other rituals . The products used in these rituals are
still original form, which the used to develop a preliminary design to concretely as follows 1) thinking outside
the box and not attached to the original form 2) a combination of art, culture and history, and 3) technological
support. Goods and services to the creative economy. Adhered to the original form as creative approach that
can be developed and applied to other funeral products. On the appropriateness to select the best model 3
and 1 are respectively the evaluation of 3 first Top Rated by including model no.9 average (x¯ = 4.09) model
no. 2 average (x¯ = 3.91) and model no. 7 average ( x¯ = 3.82) is appropriate to be applied to the design
(SKETCH. DESIGN) in most of the other elements next. By such components comprising . The altar casket base
coffin stand is Wreath Stand/ coffin bed /mushroom bodies incense candle and a vase of flowers, which were
evaluated by experts and 5 are analyzed by averaging ( x¯ ) and deviation . standard (SD) and the scores are as
follows: model set no. 1 average (x¯ = 4.16,SD= 0.774) model set no. 2 average (x¯ = 4 ,SD = 0.765) and model
set no.3 average (x¯ = 3.95,SD. = 1.037) from results such as the one suitable to be produce with most realistic .
It highlights that can be applied to bare chest, the lowest price since finishing a truncated thai painting . And
easy storage And the color scheme is white and gold is mainly made no sense of feeling horrible. But
maintaining the identity of Buddhist ceremonies.


Keywords : design image, creative economy , products cremation ceremony buddhist